Saturday, 15 August 2020|شنبه، 25 مرداد، 1399|يا رب العالمين|افراد آنلاین: 45 نفر

آیین‌های مشترک سال نو کشورهای ایران و ژاپن

تاریخ انتشار: شنبه، 10 فروردين، 1398 فرهنگ و هنر ، مناسبت های ایرانی و خارجی
+ A -

افکار اقوام مختلف بسیار شبیه به هم هستند اما ضعف‌های اطلاع رسانی باعث شده که کمتر کسی از مردم دنیا درباره این شباهت‌ها در فرهنگ بدانند. انسان‌های قرن بیست و یکم طوری زندگی می‌کنند که انگار نه انگار با انسان‌های قرون گذشته شباهاتی دارند. بسیاری از جوانان امروزی، زندگی گذشتگان و نیاکان خود را به دید جدی نگاه نمی‌کنند و گاه به منظر حقارت از آن یاد می‌کنند اما به نظر بسیاری از کارشناسان، نژاد پرستی که در بسیاری از مردم امروزی وجود دارد، به خاطر همین ناآگاهی‌ها از شباهت‌های بین ملل مختلف است.

در این مطلب قصد داریم نیم نگاهی داشته باشیم به مشترکات آیین‌های سال نو بین ایران و ژاپن که بر اساس تحقیقات یک پژوهشگر به اسم ناهوکو تاواراتانی به نگارش در آمده است. شاید اینکه فکر کنیم بسیاری از کارهایی که ما در نوروز خود انجام می‌دهیم، در ملل دیگر به روشهای متفاوتی صورت می‌گیرد، بیش از پیش متوجه شویم که همه ما انسان هستیم و از یک ریشه و کمتر به مسائلی از قبیل برتری نژادی فکر کنیم.

ناگفته نماند که به جز این آیین‌ها، مراسمی چون جشن آتش بازی نیز در بین دو کشور رواج دارد که هر دو در آستانه سال نو این کار را انجام داده و ایرانیان جشن چارشنبه سوری می‌گیرند و ژاپنی‌ها جشن‌های مختلف آتش بازی برقرار می‌کنند.

۱– سبزه سفره هفت سین

تمامی اشیایی که روی سفره هست سین قرار می‌گیرند نمادهای نیکی و خرمی هستند. هاشم رضی در کتاب گاه شماری جشن‌های ایران باستان می‌نویسد: «بیست و پنج روز پیش از نوروز دوازده ستون از خشت خام اطراف حیاط دربار پر می‌کردند و بر فراز هر ستونی، نوعی دانشته از حبوبات می‌کاشتند. روز ششم خرداد روز یا نوروز بزرگ با سرودخوانی و نواختن سازها، محصولی را که فراهم آمده بود بر می‌داشتند. آنگاه این ستون‌ها همچنان تا روز مهر از فروردین یعنی روز شانزدهم برپا بود که در چنان روزی ستون‌ خراب و برداشته می‌شد. به رشد این دانه‌ها نگریسته و به یک که بهتر و برآمده‌تر بود، تفال می‌زدند که آن محصول در سال بیشتر خواهد شد. خود پادشاه به ویژه به جو می‌نگریست و آن را خوش یمن قلمداد می‌کرد.»

ما ایرانیان سبزه هفت سین داریم و مسیحیان درخت کریسمس که آن را نماد روp بخشی می‌دانند. مسیحیان معتقدند که قرار دادن شاخه‌های درختان سرسبز به خصوص صنوبر و کاج، در درگاه خانه و درون اتاق جان تازه‌ای به آنان می‌بخشد و رنگ سبز نیروی درمان امراض و قوی سازی نروی جسمانی و روحی است. ژاپنی‌ها نیز در ایام سال نو درخت کاج را در ورودی‌ خانه‌های خود قرار می‌دهند. اعتقاد به بازگشت ارواج در آ]ر سالا در بسیاری از ملت‌ها، (چه غربی و چه شرقی) وجود دارد. درخت کاج ژاپن هم به عنوان جایگاه فرود آمدن ارواج اجدادشان در نظر گرفته شده است.شاخه درختی که ارواح و خدایان از طریق آن به این دنیا فرود می‌آیند را به زبان ژاپنی یوری شیرو می‌گویند و همیشه از درختان سبز برمی‌آید.

چینی‌ها نیز آیین سبزی چینی و آیین کشیدن کاج بن جوان دارند که باز مرتبط با گیاهان و درختان است. زرتشتیان نیز درخت سرو را مقدس می‌دانند و معتقدند که این درخت توسط پیامبرشان کاشته شده است. همچنین شاخه‌های سرو یکی از لوازمات عقد و عروسی مردمان این آیین است. مردم دنیا قرار دادن گیاهان و درختان سبز در آیین سال نو را امری ضروری می‌دانند و با آن به استقبال سال جدید می‌روند. نیت تمامی آنها هم کاملا مشخص است: «سبزی و خرمی به انسان سلامتی و خوشبختی می‌بخشد.

۲– خانه تکانی

خانه تکانی متسلزم استقبال سال نو در دو کشور ژاپن و ایران است. در ایران که بسیاری از مردم در آستانه سال نو شروع به خانه تکانی کرده و برخی حتی دکوراسیون منزل خود را تغییر داده تا با حال و هوایی نو وارد سال جدید شوند. تکاپوی خانه تکانی در بسیاری از خانوارهای ایرانی به چندین روز طول می‌کشد.

در ژاپن هم حدودا یک ماه پیش از سال نو نظافت منازل آغاز می‌شود و غیر از تمیز کردن، اشیای بی‌مصرف دور ریخته می‌شود. خانه‌های آپارتمانی در ژاپن معمولا با هماهنگی و قرار قبلی نظافت منازل خود را انجام می‌دهند تا کل واحدها و سالن و… تمیز شود.نظافت اساسی و کلی خانه در ژاپن دو بار در سال انجام می‌شود، یکی همین یک ماه پیش از سال نو و دیگری در ایامی از سال که به ایام بُن شهرت دارد. نظافت خانه در فرهنگ ژاپن به این خاطر انجام می‌شود که خانه و کاشانه آماده پذیرایی از ارواح اجدادی باشد، البته امروزه به خاطر همین دید و بازدید و پذیرایی انجام می‌شود.

۳– خوردن رشته

در ایران رسم است که در اولین شب پس از تحویل سال، رشته پلو می‌خورند (البته بسیاری از مردم این رسم را فراموش کرده و شب سال تحویل سبزی پلو با ماهی می‌خورند) اما در کتب نویسنده‌های قدیمی همچون جعفر شهری درباره رسم خوردن رشته پلو، نکاتی آمده است:

«شب سال نو یعنی شب بعد از تحویل، شب خوردن رشته پلو بود که با ان سررشته کارها به دست می‌آمد، مخصوصا اگر خرمای مفصلی هم لای آن گذارده و کشکش پلوی سرخ کرده‌ای نیز زینت بخش آن کنند. خوردن رشته پلو در این شب رشته کار و بخت و زندگی به دستشان می‌داد، در کارهایی که با آن انجام می‌دادند.»

ایرانیان در فرهنگ قدیمی خود برای دختران بخت بسته هم از رشته پلو استفاده می‌کردند و رسم بود که اگر دختری بختش بسته و خانه نشین شده، زیر دیگ اجاق را خودش روشن کند و موقع کشیدن غذا هم در دیگ را خودش بردارد.

هوشنگ مرادی کرمانی نیز درباره خوردن رشته پلو در کتاب‌های رمان خود نوشته و چندین بار به این موضوع اشاره کرده است. برخی نقاشی‌های قدیمی و روایات کهن نیز از خوردن رشته پلو در بسیاری از خانواده‌های ایرانی صحبت به میان آورده‌اند.

ژاپنی‌ها نیز در شب سال نو معمولا پیرامون ساعت دوازده شب که موقع تحویل سال است (آنها مثل ما ساعت تحویل سال متغیری ندارند و با عوض شدن روز به سال جدید وارد می‌شوند.) رشته می‌خورند به نیت اینکه رشته عمرشان طولانی باشد. پس از صرف رشته هم سعی می‌کنند تا سحر بیدار بمانند و به معابد رفته و از آنجا آتش نو آب مقدس همراه خود به خانه بیاورند تا سفره سال جدید را بیارایند.

۴– عیدی

در هر دو کشور ایران و ژاپن، بچه‌ها انتظار عیدی می‌کشند. عیدی که امروزه تبدیل به پول شده در گذشته چنین شکلی نداشته، لااقل در ژاپن. مردمان سرزمین آفتاب موچی (نوعی خوراکی که خمیر آن با بخار دادن و کوبیدن برنج شفته به دست می‌آید و برای سال نو هم حتما به شکل دایره‌ای طبخ می‌شود چرا که شکل روح در باور ژاپنی‌ها گرد است.) را به بچه‌ها عیدی می‌دهند. همچنین اگر بخواهند خیلی عیدی شاهانه‌ای بدهند، کاگامی موچی درست می‌کنند که اندازه‌ای بزرگتر دارد (موچی عادی اندازه کف دست آدم بالغ است اما کاگامی اندازه یک آینه بزرگ و معمولا دو یا سه طبقه است)

موچی سمبل خدایان و ارواح اجدادی است و اعضای خانواده موچی‌های کوچ را از رییس خانه عیدی می‌گرفتند و هر کی سنش بیشتر بود، بیشتر موچی می‌گرفت (برخی از مردم در ایران نیز همچنان با توجه به سن و سال عیدی می‌دهند.)

عیدی به ژاپنی توشی داما است که به معنی گردی سال است (شاید علت گردی موچی این هم باشد) اما باید گفت که در ژاپن هم مانند امروز عیدی تبدیل به پول نقد شده و کارشناسان بر این باورند که ژاپنی‌ها با توجه به معنی گردی (تاما یعنی گرد) سکه گرد را جایگزین موچی کردند. سکه در تاریخ همیشه نماد پول بوده و امروزه ژاپنی‌ها هم مانند ما ایرانیان، به کوچکترهایشان عیدی (پول) می‌دهند. عیدی در ایران باستان نیز جنبه چشم روشنی داشته و معمولا هدایای مختلف با ارزش را در بر می‌گرفته است.

۵– تفال زدن برای یک سال آینده

همانطور که در مورد شماره یک اشاره کردم، ایرانیان باستان از گیاهان خود فال می‌گرفتند تا وضعیت کشاورزی سال آینده خود را پیش بینی کنند و این کار را با دانه‌های سبزه عید انجام می‌دادند. تفال زدن اما فقط محدود به ایرانیان کهن نمی‌شود و اروپاییان نیز این کار را در روز انقلاب زمستانی درداخل تنگی دانه جو انجام می‌دادند. آنها با دیدن چگونگی رویش این دانه جو و جوانه زدن یا نزدن آن و… آإ و هوای دوازده ماه آینده سال جدیدشان را پیش بینی می‌کردند.

در ژآپن نیز تفال زدن یکی از مهم‌ترین آیین‌های اسل نو به حساب می‌آید. دوازده عدد (در سال‌های کبیسه سیزده عدد) دانه لوبیا سویا در منقل قرار می‌دادند و با بررسی چگونگی سوختگی آنها پیش بینی آب و هوای سال جدید را انجام می‌دادند. اگر رنگش سفید مانده باشد هوا آفتابی خواهد بود، اگر کاملا سوخته باشد بارانی خواهد بود و اگر قسمتی سوخته باشد، نیمه ابری و آفتابی خواهد بود.

اما اینکه چرا این گونه فال‌ها مختص سال نو هستند باید گفت که به باور ژاپنیان، خدایان و ارواح اجدادی در ایام سال نو به دنیا بازگشته‌اند و اینان خبرهای آینده را به نسل‌های خود می‌رسانند.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

شباهت جالب ماه‌چهره خلیلی با خانم خواننده + عکسشباهت جالب ماه‌چهره خلیلی با خانم خواننده + عکستمام بزرگان سینما برای بابک زنجانی فیلمنامه می فرستادند!تمام بزرگان سینما برای بابک زنجانی فیلمنامه می فرستادند!اعتراض سعید سهیلی به مجوز نگرفتن گشت ارشاد در مشهد و واکنش ارشاد خراساناعتراض سعید سهیلی به مجوز نگرفتن گشت ارشاد در مشهد و واکنش ارشاد خراسانخداحافظی کامرون دیاز از دنیای بازیگریخداحافظی کامرون دیاز از دنیای بازیگریمهران مدیری تکلیف موزه دورهمی را مشخص کردمهران مدیری تکلیف موزه دورهمی را مشخص کردافشاگری محمدرضا حیاتی درباره اخراجش از تلویزیون و مهاجرتافشاگری محمدرضا حیاتی درباره اخراجش از تلویزیون و مهاجرتهولیا دیکن بازیگر ترک با لباس عروس در کنار پورسرخهولیا دیکن بازیگر ترک با لباس عروس در کنار پورسرخسریال‌های محرم و صفر ۹۹ معرفی شدندسریال‌های محرم و صفر ۹۹ معرفی شدندماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویرماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویرعمار تفتی ازدواج کرد + تصاویرعمار تفتی ازدواج کرد + تصاویرازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کردازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کردشوخی دردسرساز با رویا نونهالیشوخی دردسرساز با رویا نونهالیآنجلینا جولی خواستار برکناری قاضی پرونده طلاق خود با برد پیت شد!آنجلینا جولی خواستار برکناری قاضی پرونده طلاق خود با برد پیت شد!مجتبی پوربخش، مجری شبکه ورزش به دلیل شوخی مبتذل از کار اخراج شد!مجتبی پوربخش، مجری شبکه ورزش به دلیل شوخی مبتذل از کار اخراج شد!بازیگر شدن جواد خیابانی سوژه شدبازیگر شدن جواد خیابانی سوژه شدبازیگران غایب فصل دوم سریال عاشقانهبازیگران غایب فصل دوم سریال عاشقانهانتقال رشیدپور به شبکه یک منتفی شد؟!انتقال رشیدپور به شبکه یک منتفی شد؟!گوهر خیراندیش: همه عزیزانم را سرطان از من گرفتگوهر خیراندیش: همه عزیزانم را سرطان از من گرفتماجرای توهین به مریم امیرجلالی + عکسماجرای توهین به مریم امیرجلالی + عکستصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (301)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (301)سوشانت سینگ با قلاده سگش به قتل رسیده است!سوشانت سینگ با قلاده سگش به قتل رسیده است!کاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویرکاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویرمحل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شدمحل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شدماه‌چهره خلیلی درگذشتماه‌چهره خلیلی درگذشتماجرای آقازاده ای که جای احسان علیخانی را گرفتماجرای آقازاده ای که جای احسان علیخانی را گرفت
محمدرضا شجریان صدایش را به کدام بازیگر قرض داد؟محمدرضا شجریان صدایش را به کدام بازیگر قرض داد؟رضا صادقی از تنگی نفس و روزهای سخت کرونا گفترضا صادقی از تنگی نفس و روزهای سخت کرونا گفترضا صادقی کرونا را شکست داد + عکسرضا صادقی کرونا را شکست داد + عکسبهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!بهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!برگزاری مراسم VMAs در زمان پاندمی کرونابرگزاری مراسم VMAs در زمان پاندمی کروناهمکاری سلنا گومز با شبکه Huluهمکاری سلنا گومز با شبکه Huluاختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟اختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟چهره دگرگون شده ادل پس از کاهش وزن شدید + عکسچهره دگرگون شده ادل پس از کاهش وزن شدید + عکسعیدی محسن چاوشی با طعم آزادی + عکسعیدی محسن چاوشی با طعم آزادی + عکسنتیجه آزمایش کرونای احسان خواجه امیری + عکسنتیجه آزمایش کرونای احسان خواجه امیری + عکسادعای مدونا درباره کرونا جنجالی شدادعای مدونا درباره کرونا جنجالی شدمیانجیگری جاستین بیبر میان کانیه وست و کیم کارداشیانمیانجیگری جاستین بیبر میان کانیه وست و کیم کارداشیانماجرای دختر جوانی که خواننده پاپ از اعدام نجاتش دادماجرای دختر جوانی که خواننده پاپ از اعدام نجاتش دادمحسن چاوشی با کمک هوادارانش رکورد زدمحسن چاوشی با کمک هوادارانش رکورد زدبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسعذرخواهی کانیه وست از کیم کارداشیانعذرخواهی کانیه وست از کیم کارداشیانآیا زندگی مشترک کانیه وست و کیم کارداشیان به پایان رسیده است؟آیا زندگی مشترک کانیه وست و کیم کارداشیان به پایان رسیده است؟رپرها مجوز می‌گیرند، رپ نه!رپرها مجوز می‌گیرند، رپ نه!مهاجرت مانی رهنما از ایران به خاطر ترافیک جاده شمال!مهاجرت مانی رهنما از ایران به خاطر ترافیک جاده شمال!کیم کارداشیان برای طلاق اقدام کرد! [به‌روزرسانی]کیم کارداشیان برای طلاق اقدام کرد! [به‌روزرسانی]منفی شدن جواب تست کرونای محسن ابراهیم‌زادهمنفی شدن جواب تست کرونای محسن ابراهیم‌زادهکانیه وست در توییتر جنجال به پا کرده است!کانیه وست در توییتر جنجال به پا کرده است!کیم کارداشیان از دست کانیه وست بسیار عصبانی است!کیم کارداشیان از دست کانیه وست بسیار عصبانی است!اولین سخنرانی انتخاباتی کانیه وستاولین سخنرانی انتخاباتی کانیه وستمهاجرت مانی رهنما و هومن نامداری صحت دارد؟مهاجرت مانی رهنما و هومن نامداری صحت دارد؟
مستند زندگی دیوید بکهام ساخته می‌شودمستند زندگی دیوید بکهام ساخته می‌شودرابطه دوباره کلوئی کارداشیان و تریستان تامپسون!رابطه دوباره کلوئی کارداشیان و تریستان تامپسون!بازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسمهاجرت علی کریمی به کانادامهاجرت علی کریمی به کاناداشکایت دیگو مارادونا از کارگردان فیلم دست خداشکایت دیگو مارادونا از کارگردان فیلم دست خدابوسه وریا غفوری و دخترش در قرنطینه + عکسبوسه وریا غفوری و دخترش در قرنطینه + عکسعلیرضا نیکبخت واحدی داماد شد + عکسعلیرضا نیکبخت واحدی داماد شد + عکسغزل حکیمی فرد ملی پوش شطرنج تابعیت سوییس را پذیرفت + تکذیبیهغزل حکیمی فرد ملی پوش شطرنج تابعیت سوییس را پذیرفت + تکذیبیهعلیرضا جاپلقی پارکورکار اینستاگرامی دستگیر شدعلیرضا جاپلقی پارکورکار اینستاگرامی دستگیر شدشوخی علی کریمی با عشق جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی + عکسشوخی علی کریمی با عشق جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی + عکسهدیه روز مادر به سبک کریستیانو رونالدو: یک دستگاه مرسدس بنزهدیه روز مادر به سبک کریستیانو رونالدو: یک دستگاه مرسدس بنزافشای رابطه جنجالی رونالدو و کیم کارداشیان + عکسافشای رابطه جنجالی رونالدو و کیم کارداشیان + عکسقرنطینه فوق لاکچری کریستیانو رونالدو + عکسقرنطینه فوق لاکچری کریستیانو رونالدو + عکسمزدک میرزایی دلیل مهاجرتش از ایران را اعلام کردمزدک میرزایی دلیل مهاجرتش از ایران را اعلام کردمسعود اوزیل، از هیجان به دنیا آمدن دخترش تا هدیه فوق العاده گران قیمت به همسرش!مسعود اوزیل، از هیجان به دنیا آمدن دخترش تا هدیه فوق العاده گران قیمت به همسرش!واکنش طارمی به استندآپ مهران مدیری درباره رابطه‌اش با سحر قریشیواکنش طارمی به استندآپ مهران مدیری درباره رابطه‌اش با سحر قریشیواکنش مهدی طارمی به انتشار تصاویر خصوصی و رفتار برنامه‌های تلویزیونی + عکسواکنش مهدی طارمی به انتشار تصاویر خصوصی و رفتار برنامه‌های تلویزیونی + عکسکشف حجاب کیمیا علیزاده در یادبود کشته‌شدگان ۷۳۷ بیشترکشف حجاب کیمیا علیزاده در یادبود کشته‌شدگان ۷۳۷ بیشترشهره بیات کشف حجاب کرد و پناهنده شد + پدرش چه گفت؟شهره بیات کشف حجاب کرد و پناهنده شد + پدرش چه گفت؟کریستیانو رونالدو و ورود به دنیای هنرکریستیانو رونالدو و ورود به دنیای هنرآپارتمان رویایی رونالدو در ایتالیا + عکسآپارتمان رویایی رونالدو در ایتالیا + عکسمهدی قائدی؛ غول کوچولوی فوتبال ایرانمهدی قائدی؛ غول کوچولوی فوتبال ایرانهالک ایرانی در برابر هالک برزیلی؛ سجاد غریبی برای اولین مبارزه خود وارد رینگ می‌شودهالک ایرانی در برابر هالک برزیلی؛ سجاد غریبی برای اولین مبارزه خود وارد رینگ می‌شوددیوید بکهام بازیگر شد/حضور در سریال خانواده مدرندیوید بکهام بازیگر شد/حضور در سریال خانواده مدرنانطباق DNA کریستیانو رونالدو با اسناد رسوایی لاس وگاس و اعتراف او به تجاوزانطباق DNA کریستیانو رونالدو با اسناد رسوایی لاس وگاس و اعتراف او به تجاوز