Thursday, 13 August 2020|پنج شنبه، 23 مرداد، 1399|لا اله الا الله الملک الحق المبين|افراد آنلاین: 34 نفر

مروری بر گذشته

پیشخوان روزنامه ها – 21 مرداد 1399
پیشخوان روزنامه ها – 21 مرداد 1399
اخبار خیالی قهر وزیر / برخی مدعی احضار وزیر جوان به دادسرا شدند!
اخبار خیالی قهر وزیر / برخی مدعی احضار وزیر جوان به دادسرا شدند!
رونمایی از اسکناس ١٠٠ هزار تومانی جدید + عکس
رونمایی از اسکناس ١٠٠ هزار تومانی جدید + عکس
پیشخوان روزنامه های ورزشی – 15 مرداد 1399
پیشخوان روزنامه های ورزشی – 15 مرداد 1399
آیا واکسن کرونا روسیه به ایران وارد خواهد شد؟
آیا واکسن کرونا روسیه به ایران وارد خواهد شد؟
هانیه توسلی جایگزین مهناز افشار شد
هانیه توسلی جایگزین مهناز افشار شد
ماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویر
ماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویر
خانم‌های قدکوتاه چه مانتویی بپوشند؟
خانم‌های قدکوتاه چه مانتویی بپوشند؟
اختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟
اختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟
واریز یارانه غیرنقدی به حساب سرپرستان خانوار
واریز یارانه غیرنقدی به حساب سرپرستان خانوار
محل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شد
محل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شد
آخرین توضیحات درباره مدیر بازداشتی پرسپولیس
آخرین توضیحات درباره مدیر بازداشتی پرسپولیس
راهکار‌هایی برای رفع مشکل اتصال بلوتوث ؛ چرا گجت من به بلوتوث وصل نمی‌شود؟
راهکار‌هایی برای رفع مشکل اتصال بلوتوث ؛ چرا گجت من به بلوتوث وصل نمی‌شود؟
ليگ برتر نوزدهم | هفته بیست و هشتم / پرسپولیس 0 - ذوب آهن 1
ليگ برتر نوزدهم | هفته بیست و هشتم / پرسپولیس 0 - ذوب آهن 1
پیشخوان روزنامه های ورزشی – 19 مرداد 1399
پیشخوان روزنامه های ورزشی – 19 مرداد 1399
همه گیری ویروس چیکونگونیا در کامبوج به صورت رسمی تایید شد
همه گیری ویروس چیکونگونیا در کامبوج به صورت رسمی تایید شد
ازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کرد
ازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کرد
کاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویر
کاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویر
بهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!
بهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!
سازمان جهانی بهداشت از طولانی بودن همه گیری ویروس کرونا خبر داد
سازمان جهانی بهداشت از طولانی بودن همه گیری ویروس کرونا خبر داد

حکایت سیزده به در، در تاریخ کهن چه بوده است؟

تاریخ انتشار: سه شنبه، 13 فروردين، 1398 فرهنگ و هنر ، مناسبت های ایرانی و خارجی
+ A -

رسم بیرون رفتن از خانه در روز سیزدهم فروردین ماه و آن روز را به شادی و خوشی گذراندن از رسوم دیریان ایرانی است و آخرین قسمت از مجموعه رسم‌های جشن بهاری است که با شب سوری و آتش افزوزی آغاز می‌شود وبا طبیعت‌گردی به پایان می‌رسد. البته بخش آتش افروزی این جشن سالیان سال است که در کشور ما وجود ندارد ولی باید بدانید که رسوم شب سوری در حقیقت موخره‌ای برای جشن بهاری است و سیزده نوروز آن را پایان می‌دهد.

خندیدن و شادی کردن در روز سیزدهم به معنای تمثیلی فرو ریختن اندیشه‌های تیره و پلید است چرا که در باور ایرانیان باستان، اندیشه‌های تره ره آورد اهریمن و فرزندان اوست. در کتب تاریخی ابوریحان بیرونی از «برنشستن کوسه» سخن به میان می‌آورد و می‌گوید: «آذر ماه بروزگار خسروان اول بهار بوده و به نخستین روز از دی از بهر فال مردی بیامدی کوسه، برنشسته بر خری و به دست کلاغی گرفته و به باد بیزن خویشتن با همی زدی و زمستان را دواع همی کردی وز مردمان بدان چیزی یافتی و به زمانه ما به شراز همین کرده‌اند…»

بر نشستن کوسه در حقیقت نوعی رسم شبه کارناوالی است که انواع دیگر آن در برخی از شهره و روستاهای ایران به ویژه در روز سیزده به در همچنان وجود دارد. در برخی از این مناطق مردی قسمت قدامی و خلفی خری یا اسبی را که از پارچه و کاغذ ساخته شده بر پیش و پس خود می‌بنند و خود را به شکل موجودی افسانه‌ای در میآورد که قسمت بالای آن چهره انسان و قسمت پایین چهره اسب یا خر به خود می‌گیرد و دف زنان می‌رقصد. این شکل کارناوالی که نماینده حلول ارواح است در بسیاری از سرزمین‌های اسلاوی امروز هم دیده می‌شود.

در سرزمین‌های اسلاوی (کشورهایی مانند روسیه و صربستان و لهستان و کرواسی و بلغارستان و…) ، یک دوره دوازده روزه جشن‌های کارناوالی در ایام آغاز سال نو وجود دارد که ریشه تاریخی آن به هند و اروپا برمی‌گردد. در این جشن‌ها مردم با ماسک‌های حیوانات گوناگون که نماینده ارواح هستند می‌رقصد و بنا بر آیین و فرهنگ این سرزمین‌ها، دوازده روح پلید در تمام مدت سال دوازده ستونی را که دنیا بر آنها قرار گرفته می‌جوند و هنگامی که ستون آخر در شرف افتادن است (یعنی ماه دوازدهم سال) ارواح خبیث برای جشن روی زمین می‌آیند. اما این ستون‌ها در زمانی که اهریمن‌ها روی زمین مشغول شادی و رقص هستند، مرمت می‌شوند و به حال نخستین روز خود در می‌آیند در نتیجه جهان از هم فرو نمی‌ریزد. این ارواح هم در روز سیزدهم سال نو به زمین فرو می‌روند و باز کار خود را شروع می‌کنند.

روز سیزدهم در این باورها در حقیقت آغاز زندگی دوباره عادی انسان‌هاست و بنابر همین اعتقادات باید گفت که روز سیزدهم روز جشن نجات دهان و دوره تکامل جدید ستونهای نو جهان هستی است، بسیاری از کارشناسان و دیرینه شناسان بر این باورند که اسطوره روز سیزده به در ما ایرانیان نیز بر اساس همین باورها شکل گرفته است.

در اساطیر ایرانی عمر جهان هستی ۱۲ هزار سال است و عدد ۱۲ از بروج دوازده گانه گرفته شده است. در این اساطیر اینطور آمده که پس از ۱۲ هزار سال، دوره جهان بسهت می‌شود و انسان‌هایی که در جهان هستی وظیفه جنگ در برابر اهریمن را دارند در نهایت می‌توانند بر علیه او پیروز شوند. (این نبرد پایانی در قالب نبرد سوشیانت، منجی موعود در باورهای ایرانی اساطیری با اهریمن تعریف شده است.)

با پایان یافتن جنگ با اهریمن در انتهای دوره دوازده هزار ساله، دیگر جهان مادی وجود نخواهد داشت و بشریت به جایگاه ابدی خود در عالم مینو بازخواهد گشت. با دانستن این موضوع می‌توان ادعا کرد که نخستین دوازه روز جشن زایش انسان‌ها گویا تمثیلی از این ۱۲ هزار سال زندگی و زایش بشریت است و روز سیزدهم هم تمثیلی از هزاره سیزدهم است که انسان‌ها در کنار فرشته‌ها در عالم مینو زندگی دوباره‌ای را آغاز می‌کنند.

در متون کهن فارسی ذکری از بیرون شدن خانه‌ها و رفتن به دل طبیعت در روز سیزدهم فروردین نیامده است. در جشن‌های بهاره ساسانی رسم بر این بود که در روز ششم نوروز، محصولی را که روی دوازده یا هفت ستون خشتی کاشته بودند با نوای موسیقی و رقص جمع می‌کردند و آنها را میان تالارهای کاخ می‌پراکندند. زرتشتیان همچنان این آیین را دارند و روز ششم فروردین همزمان با زایش زرتشت، به گشت طبیعت می‌روند. اما همانطور که گفته شد بیرون رفتن در روز سیزدهم در متون کهن فارسی نیامده است.

اما توجیهی که برای این رسم دیرینه وجود دارد به تقویم اوستایی می‌رسد، چرا که روز سیزدهم سال نو بر اساس این تقویم، روز ویژه طلب باران بهاری برای کشتزارهای نو بوده است. روز سیزدهم ماه متعلق به ایزدی به نام تیریت تیشتری بود که ایزد باران است. این ایزد همواره به صورت اسبی، با دیو خشکی و خشکاسی که دیو «اپوش» نام دارد در جنگ و ستیز است و اگر شکست بخورد، آب‌ها و گیاهان می‌خشکند. این ایزد در سرزمین خشک ایران بسیار مورد ستایش و مهر و محبت دیرینیان بوده و برای آنکه پیروز شود، لازم بود که همه مردمان در نماز از او نام برند و او را بستایند.

در اوستا درباره این ایزد چنین آمده است: «چون نیروی ده اسب، ده شتر، ده گاو، ده کوه و ده رود ناوتاک روان شود (در صورت پیروزی) و آإ جوی‌ها به سوی محصول با دانه‌های درشت و چراگاه‌ها با دانه‌های ریز و به سوی جهان مادی روان می‌گشت.»

برای همین به نظر می‌رسد که ایرانیان در روزگاران کهن، پس از برگزاری مراسم نوروزی و دمیدن سبزه و گندم و جو و حبوبات، در نخستین روزهای سال و در روزی که متعلق به ایزد باران بود، یعنی روز سیزدهم فروردین ماه، به دشت و صحرا و کنار چشمه و جویبار می‌رفتند تا به هنگام شکست یافتن دیو خشکسالی در نیمروز گوسفندی بریان کرده و پیروزی ایزد بر اهریمن را جشن می‌گرفتند. بریان کردن و خوردن این گوسفند امروزه تبدیل به صرف وعده نهار در نیمروز توسط ملت ایران شده است.

در بسیاری از روستاهای ایران هنوز هنگام تابستان مراسم طلب باران به هنگام خشکسالی برگزار می‌شود و در دین و آیین اسلام هم نمازی برای نماز باران رحمت الهی وجود دارد و باید گفت که موضوع باران در سرزمین‌های خشکی مانند ایران و عربستان، همیشه موضوع مهمی بوده است.

اما رسم سبزه به جوی آب انداختن را نیز نباید فراموش کرد که امروزه تقریبا در تمامی کشور انجام می‌شود. روانه کردن سبزه به جویبارها در حقیتق تمثیلی است از دادن فدیه به ایزد آب (آناهیتا) و ایزد باران تا به این طریق تخمه بارور شده‌ای را که ناهید فرشته موکل آن بوده به خود ناهید بازگردد و گیاهی را که ایزد تیر پرورانده نیز به خود آن برگردانند. این فدیه بر اساس متون کهن پارسی موجب برکت و باروری و آسالی در سال نو است.

یکی دیگر از مواردی که می‌توان درباره علت بیرون رفتن مردم و زدن به دل طبیعت آنها در روز سیزدهم فروردین جستار کرد، نحسی عدد ۱۳ است. حوادث بسیاری در طول تاریخ و بر اساس نوشتارهای کهن رخ داده که در روز سیزدهم ماه بوده و این اندیشه را به ذهن مردم آورده که در هر چند هزار سال یکبار در همین هنگام سال، بلایی آئمانی دوره جهان را فرو خواهد بست. مردم به طور سنتی در هر سال به هنگام روز سیزدهم فروردین ماه منتظر زلزله سهمینی بودند و این روز خانه و زندگی خود را رها کرده و زیر سقف نمی‌ماندند تا اگر زمین لرزه‌ای فرا رسد از آسیب آن در امان باشند.

بازی‌های گوناگون و آخرین سرودخوانی و دست افشانی پیک نوروزی در روز سیزده نیز آخرین یادگاری‌های مراسم کارناوالی دوران کهن هستند. در متون باستان نوشته شده که در روز سیزدهم فروردین مسابقاتی انجام می‌شده که در آنها یک نفر یا گروهی برنده مسابقه می‌شده (در متون کهن به مسابقه اسب دوانی اشارات خاصی شده) و از همین رو معمولا بازی‌هایی که در روز سیزده به در انجام می‌شود، مشخصا دارای برنده و بازنده است. گویند که پیروزی در این مسابقات همانند پیروزی ایزد باران بر اهریمن است و شادی‌ها و رقص‌ها باقی مانده‌ای از مراسم تطهیر درونی سال نو است.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

هولیا دیکن بازیگر ترک با لباس عروس در کنار پورسرخهولیا دیکن بازیگر ترک با لباس عروس در کنار پورسرخسریال‌های محرم و صفر ۹۹ معرفی شدندسریال‌های محرم و صفر ۹۹ معرفی شدندماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویرماه‌چهره خلیلی به خاک سپرده شد + تصاویرعمار تفتی ازدواج کرد + تصاویرعمار تفتی ازدواج کرد + تصاویرازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کردازگی مولا بزودی ازدواج خواهد کردشوخی دردسرساز با رویا نونهالیشوخی دردسرساز با رویا نونهالیآنجلینا جولی خواستار برکناری قاضی پرونده طلاق خود با برد پیت شد!آنجلینا جولی خواستار برکناری قاضی پرونده طلاق خود با برد پیت شد!مجتبی پوربخش، مجری شبکه ورزش به دلیل شوخی مبتذل از کار اخراج شد!مجتبی پوربخش، مجری شبکه ورزش به دلیل شوخی مبتذل از کار اخراج شد!بازیگر شدن جواد خیابانی سوژه شدبازیگر شدن جواد خیابانی سوژه شدبازیگران غایب فصل دوم سریال عاشقانهبازیگران غایب فصل دوم سریال عاشقانهانتقال رشیدپور به شبکه یک منتفی شد؟!انتقال رشیدپور به شبکه یک منتفی شد؟!گوهر خیراندیش: همه عزیزانم را سرطان از من گرفتگوهر خیراندیش: همه عزیزانم را سرطان از من گرفتماجرای توهین به مریم امیرجلالی + عکسماجرای توهین به مریم امیرجلالی + عکستصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (301)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (301)سوشانت سینگ با قلاده سگش به قتل رسیده است!سوشانت سینگ با قلاده سگش به قتل رسیده است!کاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویرکاهش وزن چشمگیر ربل ویلسون با رژیم غذایی خاص + تصاویرمحل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شدمحل دفن ماه چهره خلیلی مشخص شدماه‌چهره خلیلی درگذشتماه‌چهره خلیلی درگذشتماجرای آقازاده ای که جای احسان علیخانی را گرفتماجرای آقازاده ای که جای احسان علیخانی را گرفتدیزی کولمن خودکشی کرددیزی کولمن خودکشی کردناگفته های امیراحمدی درباره علت ممنوع الکاری اشناگفته های امیراحمدی درباره علت ممنوع الکاری اشروایت بازیگر مشهور لبنانی از انفجار خانه‌اش در حادثه اخیر بیروتروایت بازیگر مشهور لبنانی از انفجار خانه‌اش در حادثه اخیر بیروتمهران مدیری در بیمارستان بستری شدمهران مدیری در بیمارستان بستری شداولین عکس حدیث میرامینی پس از مادر شدناولین عکس حدیث میرامینی پس از مادر شدنپوریا پورسرخ کنار بازیگر زن مشهور ترکیه ای + عکسپوریا پورسرخ کنار بازیگر زن مشهور ترکیه ای + عکس
رضا صادقی از تنگی نفس و روزهای سخت کرونا گفترضا صادقی از تنگی نفس و روزهای سخت کرونا گفترضا صادقی کرونا را شکست داد + عکسرضا صادقی کرونا را شکست داد + عکسبهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!بهنام بانی طلسم کنسرت در مشهد را می‌شکند؟!برگزاری مراسم VMAs در زمان پاندمی کرونابرگزاری مراسم VMAs در زمان پاندمی کروناهمکاری سلنا گومز با شبکه Huluهمکاری سلنا گومز با شبکه Huluاختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟اختلالات ریوی محمدرضا شجریان رفع شد؟چهره دگرگون شده ادل پس از کاهش وزن شدید + عکسچهره دگرگون شده ادل پس از کاهش وزن شدید + عکسعیدی محسن چاوشی با طعم آزادی + عکسعیدی محسن چاوشی با طعم آزادی + عکسنتیجه آزمایش کرونای احسان خواجه امیری + عکسنتیجه آزمایش کرونای احسان خواجه امیری + عکسادعای مدونا درباره کرونا جنجالی شدادعای مدونا درباره کرونا جنجالی شدمیانجیگری جاستین بیبر میان کانیه وست و کیم کارداشیانمیانجیگری جاستین بیبر میان کانیه وست و کیم کارداشیانماجرای دختر جوانی که خواننده پاپ از اعدام نجاتش دادماجرای دختر جوانی که خواننده پاپ از اعدام نجاتش دادمحسن چاوشی با کمک هوادارانش رکورد زدمحسن چاوشی با کمک هوادارانش رکورد زدبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسعذرخواهی کانیه وست از کیم کارداشیانعذرخواهی کانیه وست از کیم کارداشیانآیا زندگی مشترک کانیه وست و کیم کارداشیان به پایان رسیده است؟آیا زندگی مشترک کانیه وست و کیم کارداشیان به پایان رسیده است؟رپرها مجوز می‌گیرند، رپ نه!رپرها مجوز می‌گیرند، رپ نه!مهاجرت مانی رهنما از ایران به خاطر ترافیک جاده شمال!مهاجرت مانی رهنما از ایران به خاطر ترافیک جاده شمال!کیم کارداشیان برای طلاق اقدام کرد! [به‌روزرسانی]کیم کارداشیان برای طلاق اقدام کرد! [به‌روزرسانی]منفی شدن جواب تست کرونای محسن ابراهیم‌زادهمنفی شدن جواب تست کرونای محسن ابراهیم‌زادهکانیه وست در توییتر جنجال به پا کرده است!کانیه وست در توییتر جنجال به پا کرده است!کیم کارداشیان از دست کانیه وست بسیار عصبانی است!کیم کارداشیان از دست کانیه وست بسیار عصبانی است!اولین سخنرانی انتخاباتی کانیه وستاولین سخنرانی انتخاباتی کانیه وستمهاجرت مانی رهنما و هومن نامداری صحت دارد؟مهاجرت مانی رهنما و هومن نامداری صحت دارد؟مانی رهنما مهاجرت کرد! + عکسمانی رهنما مهاجرت کرد! + عکس
مستند زندگی دیوید بکهام ساخته می‌شودمستند زندگی دیوید بکهام ساخته می‌شودرابطه دوباره کلوئی کارداشیان و تریستان تامپسون!رابطه دوباره کلوئی کارداشیان و تریستان تامپسون!بازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسبازتاب پیوستن بیرانوند به آنتورپ در صفحه AFC + عکسمهاجرت علی کریمی به کانادامهاجرت علی کریمی به کاناداشکایت دیگو مارادونا از کارگردان فیلم دست خداشکایت دیگو مارادونا از کارگردان فیلم دست خدابوسه وریا غفوری و دخترش در قرنطینه + عکسبوسه وریا غفوری و دخترش در قرنطینه + عکسعلیرضا نیکبخت واحدی داماد شد + عکسعلیرضا نیکبخت واحدی داماد شد + عکسغزل حکیمی فرد ملی پوش شطرنج تابعیت سوییس را پذیرفت + تکذیبیهغزل حکیمی فرد ملی پوش شطرنج تابعیت سوییس را پذیرفت + تکذیبیهعلیرضا جاپلقی پارکورکار اینستاگرامی دستگیر شدعلیرضا جاپلقی پارکورکار اینستاگرامی دستگیر شدشوخی علی کریمی با عشق جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی + عکسشوخی علی کریمی با عشق جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی + عکسهدیه روز مادر به سبک کریستیانو رونالدو: یک دستگاه مرسدس بنزهدیه روز مادر به سبک کریستیانو رونالدو: یک دستگاه مرسدس بنزافشای رابطه جنجالی رونالدو و کیم کارداشیان + عکسافشای رابطه جنجالی رونالدو و کیم کارداشیان + عکسقرنطینه فوق لاکچری کریستیانو رونالدو + عکسقرنطینه فوق لاکچری کریستیانو رونالدو + عکسمزدک میرزایی دلیل مهاجرتش از ایران را اعلام کردمزدک میرزایی دلیل مهاجرتش از ایران را اعلام کردمسعود اوزیل، از هیجان به دنیا آمدن دخترش تا هدیه فوق العاده گران قیمت به همسرش!مسعود اوزیل، از هیجان به دنیا آمدن دخترش تا هدیه فوق العاده گران قیمت به همسرش!واکنش طارمی به استندآپ مهران مدیری درباره رابطه‌اش با سحر قریشیواکنش طارمی به استندآپ مهران مدیری درباره رابطه‌اش با سحر قریشیواکنش مهدی طارمی به انتشار تصاویر خصوصی و رفتار برنامه‌های تلویزیونی + عکسواکنش مهدی طارمی به انتشار تصاویر خصوصی و رفتار برنامه‌های تلویزیونی + عکسکشف حجاب کیمیا علیزاده در یادبود کشته‌شدگان ۷۳۷ بیشترکشف حجاب کیمیا علیزاده در یادبود کشته‌شدگان ۷۳۷ بیشترشهره بیات کشف حجاب کرد و پناهنده شد + پدرش چه گفت؟شهره بیات کشف حجاب کرد و پناهنده شد + پدرش چه گفت؟کریستیانو رونالدو و ورود به دنیای هنرکریستیانو رونالدو و ورود به دنیای هنرآپارتمان رویایی رونالدو در ایتالیا + عکسآپارتمان رویایی رونالدو در ایتالیا + عکسمهدی قائدی؛ غول کوچولوی فوتبال ایرانمهدی قائدی؛ غول کوچولوی فوتبال ایرانهالک ایرانی در برابر هالک برزیلی؛ سجاد غریبی برای اولین مبارزه خود وارد رینگ می‌شودهالک ایرانی در برابر هالک برزیلی؛ سجاد غریبی برای اولین مبارزه خود وارد رینگ می‌شوددیوید بکهام بازیگر شد/حضور در سریال خانواده مدرندیوید بکهام بازیگر شد/حضور در سریال خانواده مدرنانطباق DNA کریستیانو رونالدو با اسناد رسوایی لاس وگاس و اعتراف او به تجاوزانطباق DNA کریستیانو رونالدو با اسناد رسوایی لاس وگاس و اعتراف او به تجاوز